‘Zonder onzekerheid geen ondernemerschap'

Martin van Staveren |

Vond u dit artikel nuttig?

Hoe ga je om met de risico’s in een onderneming? Is het alleen een kwestie van de juiste verzekeringen afsluiten of accepteer je ook onzekerheid? Dit laatste is een uitstekende strategie, vindt Martin van Staveren, kerndocent in de premaster Risicomanagement ‘De Ruimtemakers’ van Voorzie en Universiteit Twente.  

“Handboeken en protocollen, ze liggen vuistdik bij veel ondernemers in de la”, knikt hij. “Ik twijfel niet aan alle goede bedoelingen die ze ermee hebben. Ze bieden echter schijnzekerheid als ze betrekking hebben op risico’s. De wereld is immers zo complex en dynamisch dat je echt niet weet welke risico’s je morgen tegenkomt. Ik denk dat we ondernemers ervan moeten overtuigen dat ze sommige risico’s moeten accepteren. Tegelijkertijd kunnen we ze helpen veerkrachtig te zijn. Dat stelt ze in staat mee te bewegen met de onzekerheden die op hun pad komen.”

Anticiperen maakt veerkrachtig
Martin noemt die onzekerheden bewust geen risico’s. “Mensen associëren het woordje ‘risico’ met ‘dreiging’, met ‘gevaar’. Onzekerheden worden pas een risico als ze negatieve effecten kunnen hebben op de doelen van de onderneming. Maar onzekerheden kunnen ook positieve effecten hebben. Dan zijn het kansen en daar houden ondernemers van.” Volgens Martin blijkt soms wel de helft van de onzekerheden uit verkapte, al bestaande problemen te bestaan “Daar doe je met risicomanagement op dat moment niets aan. Onzekerheden die nog geen probleem zijn, dáárvoor is risicogestuurd werken waardevol. Dan is er immers nog volop ruimte om te anticiperen.”

Terugkeren naar de essentie
“Anticiperen doe je door eerst te kijken naar het doel van een ondernemer. Welke ambities heeft hij met zijn bedrijf? Wil hij gaan exporteren? Een nieuw product lanceren? Het zijn vragen die dicht bij de essentie van zijn ondernemerschap liggen. Het is vervolgens aan de adviseur om samen met de ondernemer de bijbehorende onzekerheden in kaart te brengen. Wat denkt hij op weg naar zijn doel tegen te komen? Levert het kennisniveau van medewerkers misschien een risico op? En hoe zit het met de betrouwbaarheid van dat internationale distributienetwerk? Zulke kwesties ondervang je niet met een verzekering. Daar is meer voor nodig.”

Bedrijfscultuur doet ertoe
Met een andere, brede blik naar risico’s – onzekerheden – kijken dus. Die blik vergroot ook het aantal mogelijke oplossingen. “Wellicht is het veranderen van de bedrijfscultuur een manier om beter met onzekerheden om te gaan. Kijk naar de luchtvaartsector. Hier zijn ze op risico’s gaan anticiperen door de hiërarchie in de cockpit los te laten: ook het beoordelingsvermogen van de copiloot doet ertoe. Er is ruimte voor tegenspraak waardoor de veiligheid toeneemt.” In de zorg anticiperen ze op risico’s door beter te communiceren, weet Martin. “In veel ziekenhuizen maken operatieteams een pas op de plaats – een time out, zoals die ook in de sport bestaat – voor ze met een operatie beginnen. Dan nemen ze bewust alle handelingen nog eens met elkaar door om te voorkomen dat het mis gaat.”

Op risico’s sturen vraagt om openheid
“Onzekerheden bespreken maakt ook kwetsbaar, helemaal als je het ‘hele bedrijf’ erover laat meepraten. Belangrijk, maar niet gemakkelijk. Een ondernemer die al dertig jaar zijn onderneming leidt, zal het best moeilijk vinden om door de jongste medewerker op beginnende fouten of risico’s te worden gewezen. Goede begeleiding door een adviseur is hierbij essentieel.”

‘Beschouw onzekerheden als kansen’
Onzekerheden positief interpreteren, kan zomaar kansen bieden. “Wil een ondernemer zijn doel bereiken, dan kunnen juist die onzekerheden hem dat duwtje geven nu wél te investeren. Om nu wél werk te maken van een betrouwbaar partnernetwerk of het aannemen van nieuwe medewerkers. Adviseurs kunnen de ondernemer vanuit onzekerheden de risico’s én kansen laten zien en hem helpen de juiste keuzes te maken.” In zijn nieuwe boek ‘Risicoleiderschap: Doelgericht omgaan met onzekerheden’ (het verschijnt in augustus 2018) gaat Martin hier uitgebreid op in. “Dat doen we ook in de premaster, omdat het voor ondernemers veel verschil maakt in hoe ze onzekerheden benaderen. En hoe ze er effectief mee omgaan. Inzicht helpt ze bij de groei én veerkracht van hun onderneming. De toekomst is onzeker, maar biedt tegelijkertijd volop perspectief.”

De premaster Risicomanagement is een initiatief van Voorzie (Avéro Achmea) in samenwerking met de faculteit Professional Learning & Development van Universiteit Twente. Meer weten over de premaster Risicomanagement? Klik hier.

Reageer

Onderstaande som is bedoeld om spam te voorkomen.Vul het antwoord in en plaats uw reactie.

Velden met een * zijn verplicht

Delen op